پرورش اسب با استفاده از مادیان شناخته شده یکی از دغدغه های بیشتر اسب داران به شمار می رود. چشم انداز تولد کره اسبی با همان خصوصیات مادرش یا حتی بهتر از مادیان مادر بسیار وسوسه انگیز است. با این حال پیش از هرگونه تصمیم گیری درمورد تولید اسب، داشتن آگاهی کافی درمورد رفتار نرمال برای تولید مثل، چگونگی تولد کره اسب، و نحوه رفتار و رشد کره اسب لازم است. به همین دلیل اگر شما تازه کار هستید و تجربه زیادی دراین مورد ندارید دنیای اسب به شما می گوید بهتر است در مورد جفت کردن اسب ها و تولد نوزاد از کمک افراد متخصص بهره بگیرید.
اگر یک بار تجربه مراقبت از یک مادیان باردار و نگهداری از کره ی تازه متولد شده را داشته باشید، برای دفعات بعدی قبول مسئولیت بارداری و تولد کره آمادگی بسیار بیشتری پیدا خواهید کرد. تولد کره از یک مادیان محبوب فرایند بسیار هیجان انگیزی است، اما نکات بسیاری وجود دارد که پیش از این باید در نظر بگیریم. دیای اسب این نکات را به شما می گوید:

بهترین زمان جفت گیری اسبها چه موقع از سال است؟
مادیانها به طور طبیعی دارای فصل باروری خاصی هستند. طولانی شدن روز محرکی است که مراکز گیرنده خاصی را در مغز مادیان فعال می کند که باعث تولید هورمونهای تولید مثل در بدن او می شود. این هورمونها دوره های منظم "مستی" یا استروس را آغاز می کند که مشخصه ی فصل باروری مادیان در بهار است. این دوره ها در طول فصل تابستان ادامه پیدا می کند و در پاییز کم کم از بین می رود.
این امکان وجود دارد که با افزایش نور مصنوعی، مثلا با استفاده از لامپ های الکتریکی در اصطبل، فصل باروری را جلو انداخت. این کار در مزارع پرورش اسب تروبرد رایج است که در آنها سعی می شود کره ها تا حد امکان نزدیک به اول ژانویه (حدود 11دی ماه) متولد شوند؛ تاریخ تولد رسمی همه تروبردهای مسابقه ای.
بهترین زمان برای تولد کره، بین ماههای می و جولای (حدودا اردیبهشت تا تیر ماه) است که بیشترین علف برای کمک به شیردهی مادیان وجود دارد. از آنجا که بارداری در اسب ها 11 ماه طول می کشد، بهترین زمان برای جفت گیری اسب از ماه ژوئن تا اوت (خرداد تا اواخر مرداد) است.

آیا باردار کردن مادیان و تولد نوزاد از دست ما بر می آید؟
با اینکه اسب ها در تولید مثل مشکلات چندانی ندارند، اما به افراد تازه کار توصیه می شود قبل از اینکه مادیانشان را باردار کنند دوباره در این مورد فکر کنند. بارداری اسب و تولد کره به معنای کار بیشتر است و نیاز به تجهیزات خاصی دارد، از جمله اتاقک جداگانه برای کره وقتی از شیر گرفته می شود. اگر مادیان نژاد خالص باشد، تولید کره از او می تواند منافع اقتصادی در بر داشته باشد. با این حال پرورش اسب نژاد مخلوط معمولا از نظر اقتصادی به صرفه نیست: هزینه های مضاعف آن از منافع احتمالی آن بیشتر خواهد بود.

آیا می توانیم از هر کره اسب نری به عنوان سیلمی استفاده کنیم؟
کره اسب های نر خانگی به ندرت به عنوان سیلمی مناسب هستند. سیلمی های متعددی در بازار وجود دارد که خیلی بهتر است که با پرداخت هزینه از آنها به عنوان سیلمی استفاده کنید. در هر حال، کنترل نریان های جوان دشوار است و بهتر است عقیم شوند، مگر اینکه دلیل خاصی برای عقیم نکردنشان وجود داشته باشد. هم کره های نریان و هم سیلمی ها باید توسط شخصی ماهر کنترل شوند که در این زمینه مهارت کافی داشته باشد. انجام این کار برای افراد تازه کار و آماتورها اگر خطرناک نباشد دشوار است و توصیه نمی شود.

برای کشش باید از مادیان جوان استفاده کنیم یا مسن؟
مادیانها معمولا می توانند تا سنین بالا باردار شوند و این امر مشکلی برای آنها ایجاد نمی کند، اما باردار کردن یک مادیان در سن بالا برای اولین بار دشوارتر است.
کره های مادیان در حدود سن 18 ماهگی به بلوغ جنسی می رسند و در سن دو سالگی می توانند بارور شوند. با این وجود مادیانها در این سن هنوز در حال رشد هستند و بارداری ممکن است رشد آنها را متوقف کند. توصیه دنیای اسب این است که تا قبل از چهار سالگی مادیانها باردار نشوند (در نتیجه کره آنها در 5 سالگی شان متولد می شود)، چون این بهترین حالت است. اگرچه بعضی از مادیانها را در سن سه سالگی هم باردار می کنند.

مادیان هر چند وقت یک بار دوره باروری را سپری می کند؟
در طی فصل باروری، از ماه مارس تا اکتبر (حدودا اسفند تا مهر)، مادیان ها دوره های باروری منظمی بین 4 تا 6 روز نشان می دهند. این دوره ها هر 14 تا 16 روز پس از پایان دوره قبلی اتفاق می افتد. بنابراین چرخه باروری مادیانها حدود 3 هفته است.
در آغاز و پایان فصل کشش، ممکن است مادیانها دوره های مستی (استروس) نامنظم نشان دهند.

چگونه می توان فهمید که مادیان باردار است؟
بزرگ شدن شکم در مادیان های باردار تا 3 ماه آخر بارداری مشاهده نمی شود. بزرگ شدن شکم معمولا در حیوانات کوچک و ریز جثه دیده می شود، اما در حیواناتی که هیکل درشتی دارند اینطور نیست. بزرگ شدن پستان در مادیان هایی که اولین بارداری را تجربه می کنند معمولا در ماه آخر قابل مشاهده است، اما در مادیانهایی که قبلا هم بچه دار شده اند این امر درست پیش از زایمان دیده می شود.

بارداری مادیان چقدر طول می کشد؟
بارداری نرمال در اسب ها حدودا 11 ماه طول می کشد – تقریبا 340 روز. مادیانی که کره نر دارد دوره بارداری طولانی تری را سپری می کند. زایمان زودتر از موعد در 310 روزگی می تواند رخ دهد که کره نارس با مراقبت های ویژه قابل نگهداری است. همچنین ممکن است کره تا 4 هفته بیشتر از مقدار طبیعی در شکم مادرش بماند.

در دوره بارداری مادیان چه نکاتی را باید رعایت کرد؟
بیشترین رشد کره در رحم مادیان در سه ماه آخر بارداری اتفاق می افتد. در 6 ماه اول بارداری، می توان بدون هیچ خطری از مادیان باردار برای سواری استفاده کرد. اما بعد از 6 ماه، فعالیت اسب ممکن است به قیمت از دست دادن جنین تمام شود. غذای اضافی و به ویژه پروتئین برای رشد جنین در 3 ماه آخر بارداری لازم است.

ورزش منظم برای اینکه مادیان وضعیت فیزیکی خوب خود را حفظ کند لازم است؛ گاهی اوقات بارداری باعث ایجاد مشکل در چرخش پاهای اسب می شود که ورزش منظم می تواند از وقوع این امر جلوگیری کند. سرمای شدید تاثیر چندانی بر سلامت کره نداشته، و بهتر است مادیانهای باردار برای تمرینات روزانه بیرون برده شوند و در اصطبل زندانی نباشند.

داشتن اطلاعات کافی و مراقبت مناسب از مادیان می تواند تولد کره را به اتفاقی خوشایند و هیجان انگیز تبدیل کند.